Terug naar Home

de RIBW Alliantie onderzoekt

Definitiekwestie of discussie: Over het verschil tussen ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid

Wat is het verschil tussen ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid? Dit lijkt een vraag waar een eenduidig antwoord op is. De antwoorden zijn echter divers. Wat bepaalt of je kennis deskundig inzet? Heb je daar een diploma voor nodig? En heeft niet iedereen eigenlijk ervaringskennis? Gaat het gesprek over een definitie of over de mens-tot-mens gesprekken die we kunnen voeren? Hoe meer we als RIBW Alliantie bezig zijn met het thema ervaringskennis, hoe meer we merken dat er nogal eens onduidelijkheid bestaat over deze twee begrippen. Wat is ervaringskennis en wat is ervaringsdeskundigheid? In dit artikel belichten we de diverse kanten van de definitie, de beweging en de intentie.

Definitiekwestie of cultuurverandering
Rond de inzet van cliëntervaringen worden vaak twee begrippen gebruikt: ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Beiden gaan over het hebben van ervaringen met bijvoorbeeld ernstige psychische aandoeningen maar het begrip wordt breed ingezet bijvoorbeeld ook als het verslaving of armoede betreft. Ongeacht het gebied waar iemand kennis over van heeft, gaat het om kennis van ernstig ontwrichtende omstandigheden die je inzichtelijk hebt en deelt.Ervaringskennis ontstaat wanneer mensen hun eigen ervaringen analyseren en erop kunnen reflecteren, bijvoorbeeld door een training of cursus gevolgd te hebben. Tijdens een opleiding tot ervaringsdeskundige kan de ervaringskennis worden verbreed. Dat gebeurt onder andere door vaardigheden aan te leren om deze kennis deskundig in te zetten voor een ander doel dan het eigen herstel. Een ervaringsdeskundige zet zijn of haar kennis bijvoorbeeld in voor andermans herstel, ter verbetering van herstelondersteuning in de zorg of het beleid.

In theorie is het onderscheid tussen ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid zo eenvoudig als: je hebt ervaringskennis opgedaan in je eigen leven, vervolgens geleerd om die kennis op een goede manier in te zetten in de zorgpraktijk en je doet dat in professionele setting. Oftewel: je zet je ervaringskennis in voor beroepsmatige ondersteuning van herstel. De titel ervaringsdeskundige is dus een samenkomst van kennis en opleiding. Of toch niet?

Lysanne Ossewaarde is ervaringsdeskundige en zegt hierover het volgende:

“De implementatie in de reguliere zorg roept vragen op en legt knelpunten bloot die we samen moeten aangaan om tot betere zorg te komen. De inzet van ervaringsdeskundigen bij cliënten zie ik als enorm helpend. Ik zie mensen groeien, inzicht krijgen en een ander beeld van zichzelf ontwikkelen.

Echter, op sommige plaatsen wordt nog argwanend door hulpverleners naar ervaringswerkers gekeken. Soms worden ze zelfs alleen gezien als cliënten maar niets is minder waar. Ervaringswerkers zijn bevlogen mensen met veel kennis over herstel. Ze zijn in staat om op gelijkwaardig niveau aan te sluiten. Daar waar de cliënt zich op dat moment bevindt. De ervaringswerker creëert ruimte voor het geven van betekenis aan ontwrichtende omstandigheden, kan inzicht geven in processen, is hoopgevend en in staat de voorwaarden te creëren voor iemand zijn kracht. Door naar de mens in zijn geheel te kijken, normaliseert de ervaringswerker problematiek. Als mensen zich gehoord, gezien, gesteund en begrepen voelen, ben je al een heel eind op weg. Het is een professie die prima past bij de reguliere zorg maar hier ook zeker ondersteunend in kan werken. Ervaringswerk verdient erkenning!”

We kunnen concluderen dat een definitie relevant is maar dat het uiteindelijk gaat om het samen aan durven gaan van het proces. Door samen onderweg te zijn, vinden we uit wat werkt. Dat is een lerend proces waarin de begrippen goed en fout minder vastomlijnd zijn. En dát zorgt ervoor dat samen onderweg leidt tot de cultuurverandering die we samen ondergaan.

verder lezen

Wie lopen er voorop in Nederland?

Pioniers in zicht

lees

Ontwikkelingen Volgen

Ontvang de nieuwsbrief en sluit je aan. Ja, ik wil op de hoogte blijven van goede voorbeelden.

Deel in de tussentijd hoe jij erover denkt met @RIBWAlliantie en #ervaringskennis.

Hoe kan ervaringskennis mij helpen?

Je wil ervaringskennis inzetten maar je weet niet of dat in jouw (zorg)organisatie kan of anders kan. Je wil duidelijkheid over wat ervaringskennis je in de praktijk brengt en hoe je anderen kan laten zien wat de voordelen zijn. Onze ambassadeurs kunnen je meer vertellen.